kanuni esasi ne demek?

Kanuni Esasi Hakkında Bilgi

Kanuni Esasi, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk ve tek anayasasıdır. 23 Aralık 1876'da ilan edilmiştir. Mithat Paşa önderliğindeki Genç Osmanlılar tarafından hazırlanmış ve II. Abdülhamid tarafından yürürlüğe konulmuştur.

Kanuni Esasi, Osmanlı Devleti'ni bir meşruti monarşi haline getirmeyi amaçlamıştır. Bu bağlamda, padişahın yetkilerini sınırlandırmış ve bir parlamento (Meclis-i Umumi) oluşturulmuştur.

Kanuni Esasi'nin önemli hükümleri şunlardır:

  • Temel Hak ve Özgürlükler: Kişi dokunulmazlığı, konut dokunulmazlığı, din ve vicdan özgürlüğü, basın özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel haklar güvence altına alınmıştır.
  • Meclis-i Umumi: İki meclisten oluşuyordu: Meclis-i Ayan (senato) ve Meclis-i Mebusan (halkın seçtiği milletvekillerinden oluşan meclis).
  • Padişahın Yetkileri: Padişah, devletin başı olarak kalmaya devam etmiş ancak yetkileri anayasa ile sınırlandırılmıştır. Meclisi açma ve kapama yetkisi padişaha aitti.
  • Hükümetin Sorumluluğu: Hükümet, padişaha karşı sorumlu tutulmuştur.

Kanuni Esasi, Osmanlı tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Ancak, II. Abdülhamid, 1878'de Meclis-i Mebusan'ı kapatarak ve anayasayı askıya alarak İstibdat Dönemi'ni başlatmıştır. Kanuni Esasi, 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla yeniden yürürlüğe girmiş ve 1924 Anayasası'na kadar yürürlükte kalmıştır.